Achter de zon hangen de wolken

pessimisme
1) Defaitisme 2) Mismoedigheid 3) Negatieve instelling 4) Sombere verwachting 5) Zwaarhoofdigheid 6) Zwartgalligheid 7) Zwartkijkerij

De zon zien schijnen en wachten op de regen, een nieuwe kans aangeboden krijgen en wachten tot het misgaat, een nieuwe relatie hebben en de dagen kunnen tellen tot wanneer de ander het verpest. Het broeikaseffect, de economische crisis, het einde van de wereld. Allemaal onderwerpen waar heel de mensheid over kan doemdenken. Er zijn heuse onheilsprofeten die hun inspiratie over het einde van de wereld uit merkwaardige bronnen halen als geschriften van de maya’s; mexicaanse inheemsen die hun eigen ondergang niet aan zagen komen.

Alfred Capus zei eens het volgende: het beste middel tegen pessimisme is je nooit afvragen of je wel gelukkig bent. Over pessimisme gesproken… Er wordt vaak gesproken over aangeboren en aangeleerd gedrag, maar waar komt pessimisme vandaan? Is negatief gedachtegoed iets wat je aangeleerd krijgt of iets wat in je karakter zit? Veel pessimisten zullen zichzelf omschrijven als realistisch en zien optimisten als mensen die op een onrealistische roze wolk zweven. Je raakt de grip kwijt over je auto door ijs wat op de weg ligt, met een beetje geluk hoeft je auto alleen maar naar de garage en heb je het na een paar dagen weer terug. Wat betekend dat je de dagen dat je je auto kwijt bent zeer waarschijnlijk met het openbaar vervoer zal moeten, wat vrijwel nooit goed gaat met dit weer. Niet echt iets om naar uit te kijken. Pessimisme of realisme?

Er wordt gezegd dat optimisten langer leven: van een positieve kijk op het leven word je gelukkiger, gezonder en succesvoller. Een gratis medicijn, verkrijgbaar zonder voorschrift. Er vanuit gaande dat het klopt (het is wetenschappelijk aangetoond), hoe maak je van een pessimist een optimist? Leo Bormans schreef in zijn boek ‘100% positivo’, dat je niet geboren wordt met een negatieve kijk op het leven. Hij stelt dat je opvoeding bijdraagt aan een pessimistische of optimistische kijk op het leven.

Op zich heeft hij daar wel een punt: kinderen komen blanco op de wereld. Alles moet aangeleerd worden: lopen, praten, lezen en schrijven. Hoort positiviteit en negativiteit daar ook bij? Op het internet staan in ieder geval genoeg tips om jezelf te veranderen in een optimist: verander het woord ‘moeten’ in ‘willen’; noem jezelf een optimist; omring jezelf met lachende mensen; leef in het nu; ontdek waar je vandaan komt en waar je naartoe wilt. Stuk voor stuk goede tips. Maar als het echt zo makkelijk is en depressies en een slecht humeur echt tussen je oren zit, hoe kan het dan dat vanaf 1999 het aantal mensen dat antidepressiva gebruikt elk jaar met 6% groeit?

Om de meest voor de hand liggende vraag te beantwoorden: ik ben een pessimist die open staat overtuigd te worden tot optimisme.

Het menselijk leven begint aan de overzijde van de wanhoop

Even geleden las ik een artikel waarin iemand het volgende zei over wanhoop:

“Wanhoop is het enige zekere in het leven. Alles, hoe goed het ook klinkt eindigt op wanhoop! Zelfs de beste gebeurtenis van je leven zal eindigen in wanhoop. Al is het wanhoop niet zichtbaar, het is er wel degelijk, zolang wachtend… tot de ontdekking.”.

Deze uitspraak kwam op mij enigszins cynisch over, een uitspraak van een man of vrouw die veel tegenslag heeft gehad en dit nooit goed heeft weten te verwerken. Wanhoop houdt letterlijk in: een ellendige situatie waarin je geen uitkomst meer ziet. Iedereen van ons voelt die wanhoop wel eens: een project wat je maar niet tot een goed einde kunt brengen, een relatie wat ondanks al je pogingen niet in balans komt. Iets waar je zo veel tijd en energie in hebt gestoken zonder dat er een positieve verandering in komt. Erg vervelend, maar het gebeurd. Wanneer je in een situatie beland die je nieuw is, zal je een manier moeten vinden om er mee om te gaan. De ene keer lukt het in 1 keer, de andere keer moet je er meer je best voor doen. Maar als je te veel op gaat in het willen verbeteren van een situatie, te veel aanpassingen doet omdat je denkt dat jij controle hebt over de situatie, dan eindig je in wanhoop.

Wanhoop is een woord wat voor komt in de woordenboeken van mensen die niet kunnen of willen accepteren dat een situatie nou eenmaal zo is, mensen die moeite hebben met vrede vinden in een situatie en het op zich af laten komen. Een mens kan echter niet meer dan zijn best doen. Uiteraard is dat een kwestie van interpretatie aangezien iedereen andere grenzen heeft. Dus misschien kan ik het beter verwoorden door te zeggen dat je niet meer kunt doen dan het beste van jouw kunnen. Het leven komt zoals het komt, op sommige dingen heb je invloed: de dingen die jij doet. Maar wij zijn zo klein vergeleken met de rest van de wereld. Ja, onze directe omgeving kunnen wij beïnvloeden, goedschiks of kwaadschiks. Echter wordt er geleefd vanuit de veronderstelling dat wij ons hele leven kunnen beïnvloeden. Als dan blijkt dat dat niet mogelijk is in welke situatie dan ook, komt wanhoop om de hoek kijken.  

Leef met de dag en accepteer wat er op je pad komt. Bergen hoor je eerst te beklimmen voor je aan de afdaling kan beginnen. Kuilen beginnen gemakkelijk en blijken vervolgens een uitdaging wanneer je weer omhoog moet. Iedereen van ons komt deze bergen en kuiltjes tegen en iedereen van ons denkt dat we er alleen voor staan. Open voor de gein je ogen eens en kijk om je heen. Kijk naar je moeder, je broer, je vriend of vriendin, die vreselijke buurman die je niet kunt luchten of zien, die lieve vriendin die je altijd ziet lachen.

Zo heel veel verschillen we namelijk niet van elkaar, hoe graag we dat soms ook willen en denken …

Leven en laten leven

“Doe vooral wat je zelf wilt, zolang je anderen inclusief jezelf er geen kwaad mee berokkend”.

Deze zin heb ik zo vaak te horen gekregen in mijn opvoeding, dat ik die nooit meer kan vergeten. Als je jonger bent begrijp je niet precies waar de opmerking voor dient en het kwartje valt dan ook niet direct. Je begrijpt ongeveer wat er mee bedoelt wordt, maar zult het pas echt begrijpen als je een situatie hebt meegemaakt waarin je zo’n zin zelf los kunt laten.  

Inmiddels is het alweer een aantal jaar geleden dat ik deze opmerking voor het eerst heb gehoord en inmiddels heb ik de zin zelf al meerdere malen gebruikt. Inmiddels ben ik er ook achter hoe uniek mijn opvoeding was, hoe vrij ik ben gelaten om mezelf te ontdekken en mijn eigen fouten te maken. En vooral ook hoe niet-normaal de opvoeding was die ik heb gekregen vergeleken met de opvoeding van vele anderen.

 
In de ogen van mijn moeder was opvoeden niet haar wil en wet opdringen, maar juist de kinderen laten ontdekken. Ontdekken met haar toeziend oog op de achtergrond om in te grijpen wanneer het nodig was. Deze manier van opvoeden heeft mij ontzettend geholpen en ik ben er heilig van overtuigd dat in de maatschappij waarin we nu leven zo’n soort opvoeding  noodzakelijk is.

We worden aan zoveel blootgesteld dat een bepaalde nieuwsgierigheid wel nodig is. Mensen moeten tegenwoordig een alleskunner zijn in hun werk, relatie, huwelijk, vriendschappen.  Hoe succesvol je bent is tegenwoordig afhankelijk van je kennis, je houding, je normen en waarden, je gedrag en je prestaties. Ik durf bijna te zeggen dat zonder een bepaalde vorm van assertiviteit, zelfvertrouwen en nieuwsgierigheid, het moeilijk overleven is in een maatschappij als deze. Dus hoever kom je als ouder zijnde dan als je er voor kiest je kinderen klein te houden? Hoe ver kom wanneer je als ouder zijnde jouw wil en wet opdringt (die je zelf overigens in een heel andere periode aan geleerd hebt gekregen)  aan een kind die in een heel andere maatschappij ter wereld is gekomen?

Is het niet de taak van ouders om kinderen voor te bereiden en klaar te stomen voor de toekomst die op hen staat te wachten? Is het dan niet slim om als ouder zijnde mee te veren en kinderen hun eigen keuzes leert maken en daarmee leert vertrouwen op hun eigen ingevingen, gevoelens en instinct? Wellicht dat we dan mensen op de wereld zetten die juist door het zelfvertrouwen wat ze mee hebben gekregen in hun opvoeding, respect zullen tonen voor anderen en beseffen dat er meer is op deze wereld dan hun wil, wet en ego. Leven en laten leven.

 

Door schade en schande wijzer worden

Afgelopen week reed ik ’s ochtends naar mijn werk toe met de radio aan op de achtergrond. Wat voor mij vrij uitzonderlijk is aangezien ik meestal mijn mp3 speler aangesloten heb en het geluidsniveau vrij hard – maar dat ter zijde. De DJ had een artikel gelezen in een krant en besloot daar een poll over te houden. Het topic was het huwelijk en in hoeverre single dames achter een getrouwde man aan zouden gaan. Het precieze aantal is mij ontgaan maar het enorme aantal dames wat reageerden met de mededeling dat zij geen boodschap hebben aan het concept ‘trouwring’, verbaasde mij.

De gemeenteraad van Mexico City overweegt een officieel ‘ tijdelijk huwelijk’  te creëren, welke om de 2 jaar verlengd kan worden – mocht het huwelijkse leven het stel bevallen. De reden dat zij dit karakter aan het huwelijk willen geven is om mensen dramatische en kostbare echtscheidingsprocedures te besparen aangezien een gemiddeld huwelijk in deze stad gewoonlijk strandt na een jaar of 2.  

Vroeger was het huwelijk niet alleen een heilig instituut maar ook een vanzelfsprekendheid. Trouwen was de regel, je ontmoette de man van je dromen of je werd uitgehuwelijkt. Trouwde je niet? Dan was dat zeer uitzonderlijk en zelfs vreemd te noemen. De naaste familie zou er in zo’n geval alles aan hebben gedaan om een huwelijk te bewerkstelligen. Meisjes werden opgevoed om te trouwen en een goede vrouw/moeder te zijn. Studeren mocht, werken mocht, zolang je maar niet getrouwd was. Jongens werden opgevoed om kostwinnaars te zijn zodat moeder de vrouw thuis kon blijven.
Het huwelijk was hierin een instituut: een doelgerichte samenbundeling van kennis, vaardigheden en kracht tussen twee mensen. Het woord scheiden werd nooit in de mond genomen en wanneer je als vrouw zijnde tussen een huwelijk in kwam te staan, werd je als echtbreker uitgespuugd door de maatschappij.

 

De heiligheid van het huwelijk schijnt steeds minder van toepassing te zijn. Er zijn steeds minder redenen om in het huwelijksbootje te stappen doordat vrouwen steeds zelfstandig zijn geworden. Door deze zelfstandigheid is de nieuwsgierigheid van vrouwen ook naar boven gekomen waardoor kinderen, samenwonen en het huwelijk steeds verder uitgesteld worden. Er wordt steeds minder waarde gehecht aan een relatie en steeds meer waarde gehecht aan zelfstandigheid. Persoonlijk zie ik dit niet als een slechte ontwikkeling. Maar met alle ontwikkelingen is het zo dat het door kan slaan. Ik vraag me af of we dat punt nu hebben bereikt?

 

Als er zo respectloos en zonder gewetenswroeging omgegaan wordt met andere mensen om er zelf beter van te worden, moeten we toch eens bij onszelf stil staan om ons af te vragen waar we mee bezig zijn. Als we geen rekening meer houden met anderen, geen rekening meer houden met de gevolgen van onze daden en alleen nog maar rekening houden met onszelf, waar gaan we dan in vredesnaam naar toe?

Ieder afscheid is de geboorte van een herinnering

Een groet is een geritualiseerd gebaar, of in het geval van een verbale groet, een zin of woord, dat wordt gebruikt om sociaal contact op gang te brengen of af te breken in het geval van een afscheidsgroet. Bekende vormen van begroeten in de Nederlandse taal zijn: aju, ajuus, moaj (fries), môh/ môguh (west Nederland), houdoe (noord brabant en het zuiden van gelderland), tot ziens, later, mazzel, vaarwel en haije (limburg).

In de westerse samenleving is het geven van een hand de meest gebruikte non-verbale begroeting tussen personen. Dit doet men met de rechterhand terwijl men elkaar in de ogen aankijkt. Het geldt als ongepast om dezelfde persoon twee keer op een dag de hand te schudden als begroeting, behalve bij het ontmoeten en afscheid nemen. Een variant die in sommige groepen voorkomt is elkaar zachtjes met de rechtervuisten aanraken – de boks. De kus of zoen wordt pas gegeven als men elkaar beter kent en is vaak slechts voorbehouden aan intimi. Wel gebruikelijk als groet is het geven van twee of drie zoenen op de wang.

Echter, iedereen die mij enigszins kent weet dat ik niet kort van stof ben en dus niet voldoende heb aan één van bovenstaande om mijn collega’s te bedanken en afscheid te nemen. Afscheid nemen is verbonden met het leven. En hoewel veel vormen van afscheid als vreselijk ervaren kunnen worden is afscheid nemen soms nodig om een nieuwe start te kunnen maken of om verder te kunnen met je leven. In mijn geval heeft het deze keer te maken met een trede die ik hoger mag gaan, richting mijn doel.

Dus neem ik afscheid van een geweldige manager die geen manager genoemd wilde worden omdat hij iedereen als gelijke beschouwd. Van een oude rot in het vak die met me mee gierde als een tiener. Van een prachtige mama-to-be die op het laatst rond liep als humpty dumpty, maar ondanks dat prachtig bleef. En van de hilarische meiden van Medi die met hun gegil en gegiechel iedereen aan het lachen kregen. Mensen die mij gevormd en gedrild hebben, die me steunden in de periodes dat ik het moeilijker had en die mij (bijna) elke dag met een glimlach op het werk lieten verschijnen.

Deze ervaring en deze collega’s hebben mij weer een stukje verder geholpen in mijn ontwikkeling en zullen in mijn eigen geschiedenisboek vermeld staan als een goed en positieve herinnering. Dus zeg ik met een hand en een kus: tot ziens lieve collega’s! Bedankt voor deze mooie ervaring.

R.

De tijd baart rozen

Er kwam mij laatst een heel treffende tekst onder ogen. ‘Troost me niet, als er niets te troosten valt … ik wil vandaag ontroostbaar zijn’. De dame die deze uitspraak maakte, maakte deze aan de hand van het overlijden van haar vader. Vrienden, familie, collega’s – iedereen leek als doel te hebben haar weer aan het lachen te krijgen, alles voor haar af te sluiten. En hoe lief dat natuurlijk ook is, soms hebben wij hier als mens geen behoefte aan. Soms moeten we voor onszelf toegeven dat het leven nu niet zo rooskleurig is als we hadden gewild. En dat we ons diep ongelukkig voelen onder de omstandigheden. Hoe realistisch is het om van anderen en van jezelf te verwachten dat je direct verdriet of trauma’s af kunt sluiten en achter je kunt laten? Dat we twee traantjes laten om het gebeurde en vervolgens weer met een oprechte glimlach doorgaan met het gewone leven?

Er stond vandaag nog een artikel in de krant over hoe weinig aandacht er is voor depressieve ouderen (65+), terwijl toch ruim 10-15% van deze doelgroep depressieve gevoelens ervaart. Ik blijf het vreemd vinden dat het onderwerp ‘depressie’ een taboe blijft in een samenleving die toch vrij vooruitstrevend is. We zijn allemaal druk bezig met onszelf vinden, onderwerpen als Reiki, Yoga en Mindfullnes overheersen het internet en toch lijken we geen begrip op te kunnen brengen voor mensen die geestelijk in de knoop zitten.

Laten we allemaal gelukkig zijn, laten we allemaal de schijn op houden en laten we in onze mooiste outfits in de beste auto’s stappen op weg naar de best betaalde baan met de meeste allure. En laten we vooral de mensen die het geestelijk zwaar hebben ontwijken, want stel je voor dat we stil gaan staan bij zaken die relevant zijn of waar bij onszelf oud zeer naar boven komt.

Zwangerschapsproblemen of een gebroken been zijn zaken waar mensen gemakkelijker begrip voor op kunnen brengen. Deze ‘beperkingen’ zijn zichtbaar. Maar je ziet mensen al twijfelen als een collega zich ziek meldt met griep of koorts – terwijl dit toch klachten zijn die meetbaar zijn. Maar hoe vaak denk jij zelf niet op zo’n moment ‘Is diegene alweer ziek?’, of ‘Ik voel me ook niet goed, maar ik zit hier wèl’. We koppelen ons eigen kunnen en onze eigen grenzen aan anderen: wat jij kunt, moet een ander ook kunnen. Hierbij houden we totaal geen rekening met het feit dat we allemaal individuen zijn, met verschillende geesten en verschillende processen. Iemand kan lichamelijk gezond verklaard worden, maar toch last hebben van aanhoudende vermoeidheid. Iemand zijn longen kunnen perfect zijn, maar toch kunnen ze last hebben van adem te kort. Onzichtbare lichamelijke klachten komen vaak voort uit aanhoudende geestelijke klachten. Maar hoe verklaar je dit naar een werkgever die jou verzoekt je te laten controleren bij de arts, als alle waarden uit je bloedtest perfect zijn?

Waarom besteden we niet meer aandacht aan de verwerkingsprocessen die mensen nodig hebben? Waarom negeren we onze eigen behoeftes als het om onze verwerking aan komt? Waarom trekken wij zelf niet (of veel te laat) aan de bel als we hulp nodig hebben? We praten zoveel over geluk en gezondheid en er zijn schijnbaar zoveel manieren en producten voor om dit te bereiken. Maar geluk komt niet uit een potje. Geluk verkrijg je niet via een cursus. En zolang jij je geluk niet bereikt zal je qua gezondheid altijd blijven kwakkelen.

Geluk (of gelukkig zijn) wordt door wikipedia gedefinieerd als het tevreden zijn met de huidige levensomstandigheden of met het leven zoals zich dat nu presenteert. Hoewel ik het hier deels mee eens ben, wil ik er toch iets aan toevoegen: gelukkig zijn zou ik graag gedefinieerd zien als tevreden zijn met wie je zelf bent en daardoor genieten van het leven zoals het zich nu presenteert of met de huidige levensomstandigheden.

Jij bent, waar jouw leven om draait. Jij bent diegene die jouw leven waardevol maakt en jij bent diegene die sturing geeft aan jouw leven. Geef je zelf dus ook de ruimte om te verwerken wat er te verwerken valt. Gun jezelf die dag waarin je alleen maar in bed blijft onder de dekens, je compleet ellendig voelt en daarna voor de spiegel staat en moet lachen om je vreselijk behuilde gezicht. Gun jezelf die dag waarop je iedereen hekelt en je af vraagt hoe je in vredesnaam in deze situatie bent beland. En gun jezelf daarna een dag om jezelf vreselijk te verwennen bij de kapper of met een nieuw paar schoenen, want ook dat heb je verdiend!

Emoties zijn menselijk, blijf dus ook menselijk tegen de mensen om je heen die het even wat minder goed hebben. Maar blijf ook menselijk tegen jezelf, want hoe graag je het ook wilt: je bent geen supervrouw of –man. Je bent jezelf: één van de vele poppetjes op deze aardbol die de zin van zijn leven probeert te achterhalen.

R.

Vertrouwen komt te voet, maar gaat te paard

Weet je nog hoe het was om kind te zijn? Hoe je blind kon vertrouwen op wat anderen je vertelde? Je moeder die je verteld dat alles goed komt, je leraar die zegt dat je mooi kunt tekenen, de dokter die zegt dat hij je stoer vindt. Allemaal positieve opmerkingen die je laten groeien als mens. Helaas voor ons zijn er altijd mensen die geen positief woord voor je over hebben. Bij sommigen begint dit al in hun peuter/kleuter periode. Bij anderen pas op de middelbare school of misschien zelfs nog later! Mensen die het niet eens zijn met jouw kledingstijl, mensen die geen begrip op kunnen brengen voor jouw situatie, mensen die jou als persoon niet begrijpen. Het vertrouwen in jezelf wat je over het algemeen van huis uit mee krijgt door de liefde van je ouders, gaat wankelen door meningen van anderen. Daar bovenop kom je altijd in situaties terecht waar mensen spelen met je gevoel, misbruik maken van je goedheid of je simpelweg voor de gek houden met mooie praatjes. Hoe meer van zulke situaties en mensen je tegenkomt, hoe lastiger het wordt om mensen blindelings te vertrouwen.

 
En laten we eerlijk zijn: veel van de mensen die je tegenkomt zijn je vertrouwen ook niet waard. Alleen wordt het vervelend als je het gevoel hebt niemand meer te kunnen vertrouwen.

 

Martin Buber heeft eens gezegd: “De mens die in een crisis verkeert, vertrouwt vaak niet meer op een gesprek, omdat de belangrijkste voorwaarde daartoe – het vertrouwen – voor hem teloor is gegaan”. Wanneer jij niemand meer vertrouwen kunt schenken, maak je het jezelf een stuk lastiger. Vertrouwen is de hoogste vorm van liefde; een onbevlekte liefde waarbij je jouw ego los laat. Maar vertrouwen is ook iets engs: je stelt jezelf namelijk open voor iemand zonder te weten wat je terug kunt verwachten. Daarom zal je uiteindelijk je ego los moeten laten, zonder dat te doen kun je jezelf nooit volledig open stellen voor iemand anders.

Ik sprak er laatst over met een vriendin. Zij zei vervolgens iets wat mij echt aan het nadenken heeft gezet: “Vertrouwen is niet iets wat je hebt, maar iets wat je samen opbouwt”. In welke relatievorm dan ook: vertrouwen is iets wat van beide kanten moet komen. Als de ander moeite heeft met vertrouwen, dan kun jij diegene helpen in te laten zien dat jij te vertrouwen bent door je betrouwbaar te gedragen. Ben jij echter diegene die moeite heeft te vertrouwen, dan kan die ander jou helpen in te laten zien dat hij of zij wel te vertrouwen is.

 

Wanneer je vertrouwen gebroken is, moet dit weer hersteld worden. Je kunt in dat geval niet van die ander verwachten dat hij/zij jou direct volledig vertrouwd – dat zou jij immers ook niet kunnen? Men zal niet voor niets zeggen dat vertrouwen wordt verdiend met vele goede daden en met één verloren kan gaan..

R.

Hoop doet leven

Hoe jij je leven ook hoopt en denkt in te richten, het zal altijd anders lopen. Je ontmoet iemand die je in eerste instantie dolgelukkig maakt, je denkt dat dit hét is, je begint al stille plannen te maken voor de toekomst en stelt je helemaal in op een leven met die ander. Tot je op een gegeven moment achter de werkelijke aard komt en je droom uit elkaar spat en je beseft dat de ideale partner werkelijk niet bestaat. De korte ‘relatie’ bleek puur uit leugens te bestaan vanuit de andere persoon, je woede wordt aangewakkerd en je vertrouwen geschaad.

 Je kunt daar uiteraard op verschillende manieren mee om gaan. Maar over het algemeen zijn er 2 keuzes: je kunt het achter je laten en door gaan met je leven. Of je kiest er voor je vertrouwen te verliezen en je voor alles en iedereen af te sluiten. Die laatste keuze is vaak het makkelijkst. Op het moment dat je je gevoelens af sluit hoef je namelijk geen pijn te ervaren. Bovendien hoe vaker je gekwetst wordt, hoe makkelijker en gewoner het wordt om jezelf af te sluiten van mensen. Je vertrouwt mensen steeds minder en minder en gaat er eigenlijk al van uit dat ook de volgende geen zuivere bedoelingen heeft. En hoewel iemand in eerste instantie ontzettend leuk lijkt, blijf je altijd zoeken naar dat addertje onder het gras. Je gaat de ander uit lokken, zover tot ze inderdaad reageren zoals je had verwacht. Dit kan een week duren, een maand of een aantal jaar: maar uiteindelijk kun je jezelf weer gelijk geven. Alle mannen/vrouwen zijn hetzelfde, je kunt niemand anders vertrouwen dan jezelf en wat was je toch stom om er nog eens in te trappen. Vervolgens wordt je lijstje met kenmerken waar voor jou uit blijkt dat iemand niet te vertrouwen is, langer en langer. Tot er niemand meer over is, immers heeft ook hij of zij wel enkele kenmerken van dat lijstje!

Dus kies je er voor om gewoon vrijgezel te blijven en om te genieten van het dagelijkse leven: je vrienden, je werk en je vrijgezellenleven. Het lijkt wel alsof je nog nooit zo gelukkig bent geweest! In de periodes dat je met iemand bent geweest was er voor jouw gevoel alleen maar drama. Maar de momenten dat je vrijgezel bent ervaar je daarentegen als de meest gelukkige periode van je leven! Geen gezeur, geen drama, niemand waar je rekening mee hoeft te houden, niemand die verwachtingen van je heeft. Gewoon jijzelf en jouw leventje.

Maar toch zal er uiteindelijke iets gaan knagen, terwijl je eigenlijk in jouw ogen een mooi vol leven hebt. Toch zal je uiteindelijk die arm om je heen, een luisterend oor een oprechte kus gaan missen. En dan? Daar sta je dan met al je wantrouwen..

Hoe moeilijk het soms ook lijkt, toch is het mooier om het verleden het verleden te laten en je er in berusten. Je hebt namelijk geen invloed op de keuzes die andere mensen maken. Het is niet jouw keuze geweest dat die ander besloot jou slecht te behandelen. Het is niet door jouw toedoen dat die ander geworden is zoals hij of zij nu is. Dat zijn allemaal keuzes geweest die de ander heeft gemaakt.

Hoop is iets heel lastigs, je focust je namelijk op dingen die je wenst of graag wilt. Hoop is een onzekere verwachting dat een bepaalde gewenste gebeurtenis zal plaatsvinden. Hoop is ook iets wat om kan slaan in wanhoop, wat jou een negatief gevoel kan geven. En hoewel hoop vaak iets passiefs is, zoals die ene wens, kan jij er zelf iets actiefs van maken. In dit geval vergroot je de kans op de gewenste gebeurtenis met persoonlijke inspanning.

Wensen en gebeurtenissen waar jij je hoop op hebt gevestigd zullen niet zomaar aan komen waaien. Dit geldt voor relaties, je carrière, je persoonlijke gesteldheid. Als jij hoopt 15 kilo af te vallen, zul je hier je best voor moeten doen. Als jij voor ogen hebt dat je over 10 jaar je eigen onderneming wilt hebben, zal jij je hier voor moeten inspannen. Als jij; ondanks alle slechte ervaringen, toch nog hoopt op die ene goede man of vrouw, kun je dit passief af gaan wachten. Maar dit gaat je nergens brengen. Je draagt die slechte ervaringen met je mee, het wantrouwen, het verdriet. Jij zal je hier actief voor moeten inspannen om deze gevoelens los te kunnen laten en weer gelukkig te worden met iemand anders.

 En ja: dit kost veel tijd, verdriet en moeite. Maar uiteindelijk is dit het zeker waard. Of niet?

Wie goed doet, goed ontmoet

We hebben het vaak over karma. De officiële benaming van karma is Kamma Pāli. In het dagelijks gebruik bedoelt men er vaak mee dat alles wat we doen, denken of zeggen weer bij ons terugkomt. Karma gaat dan over zowel de daad als over het gevolg dat uit die daad voortkomt. Karma is echter een begrip afkomstig uit het hindoeïsme en het boeddhisme, wat lekker vertaald wordt als ‘handeling’, ‘actie’ of ‘daad’. Strikt genomen verwijst karma dus alleen maar naar het verrichten van daden, niet naar de gevolgen van die daden. Het gevolg van een daad wordt ‘vipāka’ genoemd. Vipāka is de boeddhistisch technische term die duidt op het resultaat van karma, of opzettelijke reacties. De eerste keer dat ik hoorde van de term Vipāka was tijdens een gesprek met een kandidaat. Deze kandidaat geloofde heilig in het boeddhisme en wist mij er ook alles over te vertellen. Karma en Vipāka zouden volgens hem en het boeddhisme, termen zijn die we los van elkaar zouden moeten gebruiken.

Als je er over nadenkt is het ook best logisch. Mensen denken vaak recht te hebben op mooie en goede dingen. Vooral als ik kijk naar mijn eigen generatie. Huizen, auto’s, banen – alles komt ons toe. We willen er steeds minder voor werken en hebben steeds minder oprechte interesse in mensen. Hoe lang horen we al niet dat tijd, geld is? De opties liggen voor ons open! Via het internet worden we gek gemaakt met al deze opties. Vakanties, auto’s, huizen, de inrichting voor het huis, evenementen. In reclames zien we voornamelijk gelukkige, mooie en rijke mensen. Wie wil dat nou niet hebben? Maar hoeveel hebben we er nog voor over om dit te bereiken? Hard werken, sparen, nog meer werken en nog meer sparen lijkt bijna niet meer te gebeuren. We komen vers van school en willen direct net zoveel verdienen als onze ouders die al ruim 40 jaar werken en het gros van de mensheid gaat over lijken om daar te komen. Behalve als wij er zelf baat bij hebben, dan kunnen we ineens aardig en ondersteunend zijn naar anderen toe. De oprechtheid en samenhang is bijna niet meer terug te vinden in onze samenleving. Terwijl we eigenlijk onzelfzuchtig, geduldig, medelevend, en steunend naar anderen toe zouden moeten zijn. Niet vanwege vipāka, maar omdat die anderen ook mensen zijn. Mensen net zoals jij.

Ik heb het eerder al eens gezegd: handel naar eer en geweten. Behandel anderen zoals jij behandelt wilt worden. En wens daarbij anderen ook niks slechts toe, hoe naar ze ook naar jou toe zijn geweest. Ik geloof oprecht in het gezegde ‘wie goed doet, goed ontmoet’, maar het is ook logisch dat karma en vipāka los staan van elkaar. Alles begint met karma. Alles begint met hoe wij kiezen te handelen, met onze daden en onze acties. Waarom zouden wij mensen enkel goed behandelen om wat terug te krijgen? Als we op die manier denken, hoe oprecht zijn onze handelingen dan? Vipāka is wat je later uiteindelijk terug krijgt, maar het is niet iets waar je recht op hebt.

Boeddha heeft eens het volgende gezegd:

 Ik ben de eigenaar van mijn daden,
 De erfgenaam van mijn daden,
 Geboren door mijn daden,
 Gerelateerd aan mijn daden.
 En leef ondersteund door mijn daden.
 Van elke daad die ik verricht,
 Goed of slecht,
 Daar ben ik erfgenaam van.
 Zo zou een monnik steeds weer moeten reflecteren.

 Boeddha (Anguttara Nikaya,I.87f)

 

R.

Van het concert des levens krijgt niemand een programma

Als kind is het leven ontzettend simpel: eten, drinken, poepen en slapen. Op het moment dat je honger hebt, moe bent, je luier vol hebt gepoept of aandacht wilt dan zet je gewoon een keel op en dan krijg je vrij snel de aandacht die je nodig hebt. Als ik naar mijn neefje kijk dan zie ik een klein bolletje die onwijs gelukkig is. Soms kan hij een beetje sip of boos kijken als hij het niet helemaal naar zijn zin heeft of als hij zichzelf pijn heeft gedaan. Maar over het algemeen loopt hij met twee stralende oogjes rond. Hij geniet van alle kleine dingetjes. Steentjes weggooien in de tuin, plantjes aanraken, auto’s die voorbij rijden en vooral natuurlijk zijn geduldige tante plagen. De enige stress die hij kent is als hij honger of dorst heeft, te weinig heeft geslapen of te weinig aandacht krijgt naar zijn zin.

Als ik naar mezelf kijk en hoe ik vroeger was dan moet ik hardop lachen. Ik maakte me druk om de meest domme dingen: m’n broertje die het hoofd van mijn barbie af trok, mijn buurjongetje die mijn mini- theepotje kapot liet vallen, het feit dat ik bepaalde kleding niet mocht van mijn moeder en de lerares die vond dat mijn truitjes te kort waren. Ik reageerde ook vrij bijdehand op dit soort kleine gebeurtenissen. Ik was verhuisd naar mijn huidige woonplaats en kwam toen terecht op een Katholieke school. Hoewel er in mijn opzicht niks mis is met geloof, vond ik ook op 10 jarige leeftijd al dat je niemand een geloof op kunt dringen. Bidden voordat de les begon was al een groot discussiepunt tussen mij en de lerares. Maar toen ze mij naar huis stuurde met de mededeling mij om te kleden aangezien ik in een naveltruitje van de Spice Girls rond liep (jawel..) was ik zwaar verontwaardigd. Ik ben inderdaad naar huis gegaan; om een nog korter truitje aan te trekken..

Als we ouder worden maken we plannen voor onszelf over hoe ons leven er later uit gaat zien. Voor de één houdt dat een gezinnetje in, man/vrouw en kids. Leuk huisje, degelijke auto voor de deur. Heerlijk van elkaar genieten. De ander ziet zichzelf bij een leuke werkgever, met een leuke baan, auto van de zaak en ga zo maar door. Rozengeur en maneschijn, alles goed en wel. Er is een tekst die vaak gebruikt wordt: het leven is wat je overkomt terwijl je andere plannen maakt. Je kunt nog zoveel plannen en dromen hebben voor jezelf, maar je weet van te voren nooit wat er op je pad komt. Voor het gros van de mensen zullen het gebeurtenissen zijn die een nare nasmaak achterlaten. Mensen worden ziek, kunnen geen kinderen krijgen of ze krijgen wel kinderen terwijl het ze niet uit komt. Relaties die uit gaan terwijl je van te voren dacht dat het de man of vrouw van je dromen was en zelfs zoiets simpels als de crisis waardoor we onze banen niet kunnen behouden. Hobbels en bobbels op weg naar het echte leven.

Ik kom zoveel mensen tegen die niet om kunnen gaan met zulke gebeurtenissen. Gebeurtenissen waardoor ze hun dromen en wensen vergeten, naar de achtergrond plaatsen of zelfs het vertrouwen erin verliezen. Ik ken ook maar één bijzondere vrouw die ondanks alle hobbels en bobbels haar optimisme en vertrouwen in het leven weet te behouden. Een vrouw die zoveel heeft meegemaakt dat als je het zou verfilmen, het een enorm slechte film zou zijn: niemand treft zoveel ongeluk. Een vrouw die ondanks alle problemen blijft lachen, grapjes blijft maken en de mooiste uitstraling heeft die ik ooit heb gezien. Een vrouw waar ik een voorbeeld aan neem en waarvan ik hoop dat ik ooit zo positief kan zijn als dat zij is. Deze vrouw heeft ondanks alle problemen drie leuke, slimme en grappige kinderen op weten te voeden als zelfstandige, zelfverzekerde mensen.

Ik wil mijn moeder bedanken voor haar onzelfzuchtigheid, haar vertrouwen in het leven en haar onmenselijke doorzettingsvermogen. Ik bedank haar voor alle gebeurtenissen waarin ze mij heeft bijgestaan.

De wereld zou een stuk mooier zijn als er meer mensen waren zoals zij. Een wereld vol vertrouwen, liefde en onzelfzuchtigheid. Wie wil dat nou niet?

R.